Τι Είναι ο Υποθυρεοειδισμός;
Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος || Στρατιωτικός Ιατρός
Ένας υπολειτουργικός θυρεοειδής
ή υποθυρεοειδισμός, εμφανίζεται όταν ο θυρεοειδής αδένας δημιουργεί λιγότερη από την κανονική ποσότητα θυρεοειδικής ορμόνης. Το αποτέλεσμα είναι η «επιβράδυνση» πολλών σωματικών λειτουργιών. Ο υποθυρεοειδισμός είναι συνήθως μια μόνιμη κατάσταση που μπορεί να αντιμετωπιστεί. Από τα σχεδόν 30 εκατομμύρια ανθρώπους που υπολογίζεται ότι πάσχουν από δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, οι περισσότεροι έχουν υποθυρεοειδισμό
Τι προκαλεί τον υποθυρεοειδισμό;
- Αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα: Το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού μπορεί να προκαλέσει μια αντίδραση στον θυρεοειδή αδένα που οδηγεί σε υποθυρεοειδισμό και, πιο συχνά, βρογχοκήλη (μεγέθυνση του θυρεοειδούς). Άλλα αυτοάνοσα νοσήματα μπορεί να σχετίζονται με αυτή τη διαταραχή και επιπλέον μέλη της οικογένειας μπορεί επίσης να επηρεαστούν.
- Κεντρικός ή υποφυσιακός υποθυρεοειδισμός: Η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη (TSH) παράγεται από την υπόφυση, η οποία βρίσκεται πίσω από τη μύτη στη βάση του εγκεφάλου. Οποιαδήποτε καταστροφική ασθένεια της υπόφυσης ή του υποθαλάμου, που βρίσκεται ακριβώς πάνω από την υπόφυση, μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα κύτταρα που εκκρίνουν TSH, η οποία διεγείρει τον θυρεοειδή να παράγει φυσιολογικές ποσότητες θυρεοειδικής ορμόνης. Αυτή είναι μια πολύ σπάνια αιτία υποθυρεοειδισμού.
- Συγγενής υποθυρεοειδισμός: Ένα βρέφος μπορεί να γεννηθεί με ανεπαρκή ποσότητα θυρεοειδικού ιστού ή ενζυμικό ελάττωμα που δεν επιτρέπει τη φυσιολογική παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Εάν αυτή η πάθηση δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να αναπτυχθεί σωματική καθυστέρηση και/ή νοητική ανεπάρκεια.
- Φάρμακα: Το λίθιο, οι υψηλές δόσεις ιωδίου και η αμιωδαρόνη – ένας αντιαρρυθμικός παράγοντας που χρησιμοποιείται για διάφορους τύπους καρδιακών δυσρυθμιών – μπορεί να προκαλέσουν υποθυρεοειδισμό.
- Επιλόχειος θυρεοειδίτιδα: Πέντε τοις εκατό έως 10 τοις εκατό των γυναικών αναπτύσσουν ήπιο έως μέτριο υπερθυρεοειδισμό μέσα σε αρκετούς μήνες από τον τοκετό. Ο υπερθυρεοειδισμός σε αυτή την κατάσταση συνήθως διαρκεί περίπου έναν έως δύο μήνες. Συχνά ακολουθείται από αρκετούς μήνες υποθυρεοειδισμού, αλλά οι περισσότερες γυναίκες θα ανακτήσουν τελικά τη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς. Αυτή η κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί ξανά σε επόμενες εγκυμοσύνες.
- Θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο: Ο υποθυρεοειδισμός συχνά αναπτύσσεται ως επιθυμητός θεραπευτικός στόχος μετά τη χρήση θεραπείας με ραδιενεργό ιώδιο για τον υπερθυρεοειδισμό.
- Σιωπηλή θυρεοειδίτιδα: Ο παροδικός (προσωρινός) υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκληθεί από σιωπηλή θυρεοειδίτιδα, μια κατάσταση που φαίνεται να είναι ίδια με τη θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό, αλλά δεν σχετίζεται με την εγκυμοσύνη. Δεν συνοδεύεται από επώδυνο θυρεοειδή αδένα.
- Υποξεία θυρεοειδίτιδα: Αυτή η κατάσταση μπορεί να ακολουθεί μια ιογενή λοίμωξη και χαρακτηρίζεται από επώδυνη διόγκωση και φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων θυρεοειδικής ορμόνης στο αίμα. Ευτυχώς, αυτή η κατάσταση συνήθως υποχωρεί αυθόρμητα. Ο θυρεοειδής συνήθως αυτοθεραπεύεται για αρκετούς μήνες, αλλά συχνά όχι πριν από μια προσωρινή περίοδο υποθυρεοειδισμού.
- Χειρουργική θυρεοειδούς: Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να σχετίζεται με χειρουργική επέμβαση στον θυρεοειδή αδένα, ειδικά εάν έχει αφαιρεθεί το μεγαλύτερο μέρος του θυρεοειδούς.
Ποια είναι τα κοινά συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού;
Στο αρχικό του στάδιο, ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει λίγα συμπτώματα, καθώς το σώμα έχει την ικανότητα να αντισταθμίζει εν μέρει την αποτυχία του θυρεοειδούς αδένα αυξάνοντας τη διέγερσή του, σαν να πατάς το γκάζι όταν σκαρφαλώνεις σε έναν λόφο για να κρατήσει το αυτοκίνητο το ίδιο ταχύτητα. Καθώς η παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών μειώνεται και ο μεταβολισμός του σώματος επιβραδύνεται, μπορεί να εμφανίσετε μερικά από τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Διάχυτη κόπωση
- Υπνηλία
- Αμνησία
- Δυσκολία στη μάθηση
- Ξηρά, εύθραυστα μαλλιά και νύχια
- Ξηρό δέρμα με φαγούρα
- Πρησμένο πρόσωπο
- Δυσκοιλιότητα
- Μύες που πονάνε
- Αύξηση βάρους και κατακράτηση υγρών
- Βαριά και/ή ακανόνιστη έμμηνος ρύση
- Αυξημένη συχνότητα αποβολών
- Αυξημένη ευαισθησία στο κρύο
Πώς γίνεται η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού;
Τα συμπτώματα και τα φυσικά σημεία μπορεί να σηματοδοτούν υποθυρεοειδισμό. Ωστόσο, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί αργά, έτσι πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι το σώμα τους έχει αλλάξει.
Ένας γιατρός πρωτοβάθμιας περίθαλψης μπορεί να κάνει τη διάγνωση του υποθυρεοειδισμού, αλλά συχνά απαιτείται βοήθεια από έναν ενδοκρινολόγο, έναν ειδικά εκπαιδευμένο γιατρό που είναι ικανός να διαγνώσει και να θεραπεύσει παθήσεις που σχετίζονται με ορμόνες, συμπεριλαμβανομένων ασθενειών που σχετίζονται με τον θυρεοειδή αδένα.
Βρείτε ενδοκρινική φροντίδα στην περιοχή σας.
Ποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν στον προσδιορισμό του υποθυρεοειδισμού;
- TSH (θυρεοειδοτρόπος ορμόνη ή θυρεοτροπίνη): Τα αυξημένα επίπεδα TSH στο αίμα είναι ο πιο ακριβής δείκτης του υποθυρεοειδισμού. Η παραγωγή της TSH αυξάνεται όταν ο θυρεοειδής αδένας έστω και ελαφρώς υποπαράγει θυρεοειδική ορμόνη.
- Εκτιμήσεις τεστ θυροξίνης (Τ4): Αυτό μετρά το επίπεδο της Τ4 στο αίμα σας. Σημειώστε ότι υπάρχει ένα εύρος επιπέδων ελεύθερης Τ4 στο αίμα των φυσιολογικών ανθρώπων, επομένως μια τιμή της ελεύθερης θυροξίνης που είναι «μέσα στα φυσιολογικά όρια» για τον γενικό πληθυσμό μπορεί να μην είναι κατάλληλη για όλους.
- Αντισώματα θυρεοειδούς: Υποδεικνύει την πιθανότητα η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα να είναι η αιτία του υποθυρεοειδισμού.
Πώς αντιμετωπίζεται ο υποθυρεοειδισμός;
Ο υποθυρεοειδισμός γενικά αντιμετωπίζεται με μια εφάπαξ ημερήσια δόση λεβοθυροξίνης, που χορηγείται ως δισκίο. Η σωστή δοσολογία μπορεί να βοηθήσει στην επαναφορά της ισορροπίας του θυρεοειδούς στο φυσιολογικό. Είναι απαραίτητο να παίρνετε το φάρμακο όπως συνταγογραφείται.
- Μια πολύ υψηλή δόση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού, να δημιουργήσει υπερβολική πίεση στην καρδιά και να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης.
- Μια δόση θυρεοειδικής ορμόνης που είναι πολύ χαμηλή μπορεί να αποτύχει να αποτρέψει τη διεύρυνση του θυρεοειδούς αδένα, να επιτρέψει στα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού να επιμείνουν και να συσχετιστεί με αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στον ορό, τα οποία μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για αθηροσκλήρωση και καρδιακές παθήσεις.
- Οι ηλικιωμένοι που μπορεί να έχουν υποκείμενη καρδιακή νόσο συνήθως ξεκινούν με χαμηλή δόση λεβοθυροξίνης, η οποία αυξάνεται σταδιακά. Η θυρεοειδική ορμόνη δρα αργά σε ορισμένα μέρη του σώματος, επομένως μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας για να βελτιωθούν όλα τα συμπτώματα.
Δεδομένου ότι οι περισσότερες περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού είναι μόνιμες, είναι συνήθως απαραίτητο να αντιμετωπίζεται η πάθηση καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής του. Οι δόσεις των φαρμάκων μπορεί να πρέπει να προσαρμόζονται περιοδικά. Επίσης, διάφορα φάρμακα και συμπληρώματα (ιδιαίτερα ο σίδηρος) μπορεί να επηρεάσουν την απορρόφηση της θυρεοειδικής ορμόνης, επομένως τα επίπεδα μπορεί να χρειάζονται συχνότερη παρακολούθηση κατά τη διάρκεια ασθένειας ή αλλαγές στα φάρμακα και τα συμπληρώματα.
Η κατάλληλη διαχείριση του υποθυρεοειδισμού απαιτεί συνεχή φροντίδα από γιατρό με εμπειρία στη θεραπεία αυτής της πάθησης.
Υποθυρεοειδισμός και Εγκυμοσύνη
Είναι σημαντικό οι γυναίκες με υποθυρεοειδισμό που σχεδιάζουν να μείνουν έγκυες να διατηρούν τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών τους καλά προσαρμοσμένα, καθώς ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του μωρού.
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι απαιτήσεις υποκατάστασης θυρεοειδικών ορμονών συχνά αλλάζουν, επομένως απαιτείται πιο συχνή παρακολούθηση.